Do kiedy trzeba płacić alimenty na dziecko?

Zgodnie z art. 133 § 1 k.r.o., rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Obowiązek alimentacyjny wobec dziecka, dotyczy dziecka, które „nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie”. Uzyskiwanie przez dziecko dochodów nie prowadzi do wygaśnięcia obowiązku, chyba że dziecko, osiąga własne dochody, które umożliwiają samodzielne funkcjonowanie. W sytuacji zatem, gdy dziecko staje się pełnoletnie, ma ukończony 18 rok życia, ale kontynuuje edukację czy to w szkole średniej, czy też następnie na studiach i nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać, to rodzice co do zasady są zobowiązani do płacenia alimentów na dziecko.
Samodzielne utrzymanie oznacza zapewnienie minimum socjalnego zapewniającego zaspokajanie przez dziecko podstawowych potrzeb życiowych takich jak poniesienie kosztów związanych z mieszkaniem, wyżywieniem, ubraniem, kosztów nauki, dojazdu do szkoły, itp. Dziecko powinno także podejmować próby usamodzielnienia się, jeżeli jest to możliwe i uzasadnione.

Czy alimenty na dziecko wygasają automatycznie?

Wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego nie następuje automatycznie z chwilą osiągnięcia pełnoletności czy też uzyskania przez dziecko dochodów, np. z tytułu pracy, renty inwalidzkiej czy zasiłku dla bezrobotnych. Natomiast art. 133 § 3 k.r.o. stanowi, że rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się.
Należy pamiętać o tym, że ewentualność uchylenia się od obowiązku alimentacyjnego dotyczy jedynie dziecka pełnoletniego. Coraz więcej jest bowiem przypadków, gdy osoby, które dopiero osiągnęły dorosłość, podchodzą do życia lekkomyślnie, nie licząc się z poglądami rodziców, działając wbrew ich roztropnym radom, chcą jednak otrzymywać od nich alimenty na pokrycie ich potrzeb w pełnym zakresie. Jeśli zatem pełnoletnie dziecko podejmuje nierozsądne życiowo decyzje, rodzicom przychodzą z pomocą przepisy Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego.

W jakich okolicznościach obowiązek alimentacyjny może zostać uchylony?

Pierwsza możliwość uchylenia obowiązku alimentacyjnego to okoliczność, gdy obowiązek alimentacyjny stanowi nadmierny uszczerbek majątkowy dla rodziców. Niezbędne jest zatem porównanie w takiej sytuacji wysokości alimentów z wysokością dochodów osiąganych przez rodziców oraz ustalenie, czy spełnienie obowiązku zakłóci zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziców. Nie można bowiem oczekiwać od rodziców spełniania obowiązku alimentacyjnego względem pełnoletniego dziecka kosztem swojego zdrowia czy też popadnięcia w ubóstwo.
Kolejna możliwość występuje wówczas, gdy dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się, zdarza się bowiem także tak, że dorosłe dziecko celowo podejmuje działania, które mają wskazywać na brak jego możliwości samodzielnego utrzymania się, podjęcia pracy (np. dziecko rozpoczyna kolejne kierunki studiów, nie kończąc ich). Czasem pełnoletnie dziecko nie osiąga promocji do następnej klasy ze swojej winy, wagarując, lekceważąc naukę. Podobnie jest jeżeli dziecko nie osiąga rezultatów podczas studiów, zatem jeżeli dziecko pełnoletnie, już przygotowane do pracy, zaniedbuje studia, nie zdając z własnej winy we właściwym terminie egzaminów, w szczególności zaś, gdy powtarza lata studiów, ustaje obowiązek rodziców dalszego dostarczania mu alimentów. Należy także zaznaczyć, że w przypadku dziecka studiującego stacjonarnie – trudno jest od niego wymagać podjęcia pracy. Inna sytuacja może jednak mieć miejsce w przypadku studiów niestacjonarnych, gdyż wielu studentów łączy doskonale studia z pracą zawodową. Wówczas sąd może uznać, że takie zachowanie dziecka wyklucza możliwość dalszego otrzymywania alimentów od rodzica.

Co zatem należy zrobić, żeby alimenty wygasły?

Obecnie rodzic pełnoletniego dziecka, by móc przestać płacić alimenty i nie obawiać się o ewentualną ich egzekucję komorniczą, musi wystąpić do sądu z pozwem o uchylenie obowiązku alimentacyjnego. W sytuacji zaprzestania płacenia alimentów bez wystąpienia do sadu o uchylenie obowiązku alimentacyjnego, trzeba się liczyć się, że zadłużenie alimentacyjne cały czas rośnie, a dziecko ma możliwość wystąpić na drogę egzekucji komorniczej.
W pozwie o uchylenie obowiązku alimentacyjnego trzeba właściwie uzasadnić, dlaczego obowiązek alimentacyjny na rzecz dorosłego dziecka powinien zostać uchylony, należy przedstawić na poparcie swoich twierdzeń dowody i odpowiednio przygotować się do postępowania w sądzie. Od tego będzie bowiem zależało, czy sąd uwzględni stanowisko rodzica.